İdealler tıp öncüsüne ilham veriyor

HAMILTON, Kanada, 15 Mayıs 2003 (BWNS) – Mehran Anvari, lisede kurbağaları ve diğer küçük hayvanları keserek incelerken cerrahiye karşı olan sevgisini keşfetti.

43 yaşındaki Kanadalı doktor şunları söyledi: “Keserek inceleme dersinde oldukça iyiydim ve bunun gerçekten zevk aldığım bir şey olduğunu hissediyordum. Küçük köpek balıklarını, kurbağaları ve sıçanları keserek incelediğimizi hatırlıyorum.”

Dr. Anvari, formaldehit içinde saklanan numuneleri parçalara ayırmaktan buyana uzun bir yol katetmiştir. McMaster Üniversitesi’ndeki Microcerrahi Merkezi’nin (CMAS) kurucusu ve yöneticisi olup dünyanın önde gelen laparoskopik cerrahi pratisyenleri arasındadır.

Dr. Anvari, cerrahın bedenin içini görüp çalışmasına izin veren uzun ve ince bir tüp (genellikle çok küçük bir kamera ile donatılmış) yoluyla küçük bir kesik içinden çalıştığını tarif ederek, bunun halk diliyle “anahtar deliği” cerrahisi olduğunu söyledi.

Bu gibi “en küçük müdahaleli” cerrahi, hastanın daha hızlı iyileşmesine izin vererek ve ameliyat sonrası enfeksiyon olasılığını azaltarak onun daha az travmaya uğramasını sağlamaktadır.
Geçtiğimiz aylarda Dr. Anvari, yaklaşık 400 kilometre uzaklıktaki North Bay-Ontario’da bulunan bir hastayı ameliyat etmek için, kendi elleri ve parmaklarının hareketlerini ölçüp daha sonra hassas bir şekilde ileten özel olarak yapılandırılmış bir laparoskopik robot kullanarak yeni bir çığır açtı.
28 Şubat 2003 tarihinde yapılan bu ameliyat, dünyanın bu türden ilk hastaneden hastaneye ameliyatı idi.

Dr. Anvari, çalışmalarında, inananı olduğu Bahai Dini’nden ilham ve motivasyon sağlamaktadır. Şunu söylemiştir: “Beni bu tür işi yapmak için harekete geçirmiş olan şey, bu Din’in bana verdiği evrensel bakış açısıdır.”

Bir bilim kurgu hayali olan böyle bir “tele-robot” cerrahisinin uzayda ve uzak görev yerlerinde kullanılması uzun zamandır konuşulmaktadır. Dr. Anvari ve diğerleri onun sadece Kanada’da değil gelişen dünyada da büyük potansiyeli olduğuna inanmaktadır.

McMaster’da cerrahlık bölüm başkanı olan Dr. William Orovan şunları söylemiştir: “Onun yapmış olduğu son derece heyecan verici bir şey. Bunun geniş bir alana dağılmış küçük bir nüfusa sahip olan Kanada gibi bir ülkede muazzam uygulamaları vardır. Uzak toplumlara birinci sınıf bir cerrahi imkan getirmektedir.”

Dr. Anvari, çalışmasını, sadece uzakta hassas ameliyatlar yapmak için bir ileri teknoloji platformundan çok daha fazla bir şey olarak görmektedir. Dr. Anvari, video iletişim cihazı yoluyla başka bir cerrahın “omzu üzerinden baktığı” ve ona sözle yol gösterdiği “tele danışmanlığı” geliştirmek ve desteklemek ile ilgili çalışmalarda tüm insan ırkının hizmetinde olmayı umut etmektedir.

Sadece dört yıl önce kurulmasına rağmen CMAS’ta 500’den fazla doktor eğitim almış durumdadır ve en az 50 doktor Kanada dışından, Hindistan, Çin ve Rusya kadar uzak ülkelerden gelmiştir.
Dr. Anvari şunları söylemiştir: “Bahai idealleri bana, bizim tamamen bağlı olan bir dünyada yaşadığımız gerçeği hakkında büyük bir berraklık sağlamıştır ve inanıyorum ki sadece kendinize yardım etmek için ne yapabileceğinize değil başkalarına yardım etmek için ne yapabileceğinize bakmak önemlidir.”

Bir Bahai olarak onun aktiviteleri, tele-robotbilime olan bu ilgisinin de en azından kısmen sebebidir. Geçen seneye kadar, sık sık onu Kuzey Kutbu Dairesi kadar uzaklara götüren bir şey olan, Bahai öğretilerini Kanada’nın her tarafına yaymakla görevli bir Bahai heyetinde hizmet ediyordu.
Dr. Anvari, şunu söylemiştir: “Bahai aktivitelerimden dolayı Kanada’nın ve dünyanın bir çok bölgesine yolculuk yapma şansım oldu ve ülke boyunca ve dünya çapında, gelişmiş cerrahi ve sağlık hizmetlerine olan ihtiyacı gördüm.”

İran’da doğan Dr. Anvari, her iki ebeveynin tıp mesleğiyle uğraştığı bir aile büyüdü ve tıp ve hasta bakımına daima ilgi duymuştu. “Fakat ellerimle çalışmaktan zevk aldığımı anladım ve bu yüzden cerrahide ihtisas yaptım.”

Dr. Anvari’nin buluşu, onun uzak bir yerde hassas cerrahlık yapmasını mümkün kılan, bilgi teknolojisini laparoskopik robotbilim ile birleştirmekle meydana geldi. Şunu söyledi: “Yaptığım, diğer sağlık hizmetleri ortamlarında varolan şeyleri bir araya getirmek için bir yol düşünmekti.”

Bu ameliyat geniş çapta haber oldu. Toronto Star, the National Post, the Globe and Mail ve the Toronto Sun’da yazılar yayımlandı. Ayrıca, TIME Kanada, CBC Radyo ve Televizyonu, CTV ve Global, Dr. Anvari’nin çabalarını haber yapmıştır.

Dr. Anvari şunları söyledi: “Robotla cerrahlık çok ilgi çekmektedir, çünkü o yeni ve Yıldız Savaşları projesi gibi bir şeydir. Fakat çalışmamızın çok önemli ve kritik bir yönü, diğer cerrahları eğitme ve danışmanlık ve tele danışmanlık sağlama bakımından başka ülkelerde yeni merkezler kurmaya odaklanmıştır.”

CMAS halen, Haiti, Yemen ve Uganda’daki tıp merkezleri ile işbirliği programları yapmayı araştırmaktadır. Dr. Anvari, “Burada birçok ülkedeki sağlık kalitesini iyileştirmeye yardım edebilecek çok şey öğrendik” demiştir.